• Voor 20.00u besteld, morgen geleverd*
  • Snelle levering op uw werkplek
  • Klantenservice

Industrie noodstopknop: Uw machineveiligheid verbeterd

De noodstopknop lijkt een redelijk eenvoudig concept. Maar in de praktijk blijkt dat er aardig wat bij komt kijken.

8 aandachtspunten bij noodstopknoppen

Ook worden veiligheidsrichtlijnen regelmatig aangepast. Aan de hand van acht aandachtspunten beschrijft Schneider Electric de belangrijkste do’s en dont’s voor het op de juiste manier toepassen van de noodstopknop.

Industrie noodknoppen

  • Schneider Electric Harmony Harmony XB4 Drukknop frontelement (paddestoel) | ZB4BS834

    • Artikelnummer: 1976562
    • Artikelcode leverancier: ZB4BS834
  • Schneider Electric Harmony Harmony XALD, XALK Drukknopkast compleet | XALK178

    • Artikelnummer: 8924508
    • Artikelcode leverancier: XALK178
  • Schneider Electric Harmony Harmony XB4 Noodstop compleet | XB4BT845

    • Artikelnummer: 1486805
    • Artikelcode leverancier: XB4BT845

1. Is de noodstopknop noodzakelijk?

Met een noodstopknop of noodstopschakelaar kan met één handeling een machine of assemblagelijn worden stilgelegd. Het is verplicht om bij ieder bedieningsstation een noodstopknop te monteren. Het gebruik van de noodstopknop moet leiden tot een veilige situatie, daaom is het soms nodig dat een machine onder druk of spanning blijft staan, ondanks dat op de noodstopknop is gedrukt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een heftinstallatie. Stop betekent dan niet hetzelfde als de stekker er uit.

2. Noodstop en nood-uit, wat is het verschil?

 

Noodstop zet de gevaarlijke bewegingen stop. Een nood-uit-knop schakelt de energievoorziening uit. Een nood-uit-knop zou in het voorbeeld van een hefinstallatie een gevaarlijke situatie

 

In het voorbeeld van de hefinstallatie is een nood-uit-knop ongeschikt. Door het gebruik van de nood-uit-knop wordt de stroomtoevoer gestopt en kan de druk wegvallen. Het wegvallen van druk zorgt bij een hefinstallatie voor een nieuwe gevaarlijke situatie.

 

Een oplossing is dan een noodstopknop. Het gebruik van deze knop versnelt actief het stoppen van de machine, bijvoorbeeld door een DC-injectie van de frequentieregelaar te activeren. Een noodstopknop wordt vaak ook een paddenstoelknop genoemd. Het is het soort knop die met een vuistlag of klap te bedienen is.

 

Een rood-gele werkschakelaar (nood-uit-knop) én een rood-gele noodstop op één kast geeft een onduidelijke situatie en is daarom niet toegestaan. Als een werkschakelaar naast een noodstop nodig is (voor bijvoorbeeld onderhoud), kies dan voor een zwarte of grijze schakelaar.


3. Noodstopknop vorm en kleur

 

Volgens de Europese richtlijn is een noodstopknop een rode knop op een gele achtergrond. De gele achtergrond kan een stikker of etiket zijn, maar mag ook een gele deksel van het drukknopkastje zijn.

 

Een noodstopknop is per definitie positief openend en dient een “trigger action” uitvoering te zijn. Dat wil zeggen de contacten worden geschakeld voordat de knop vergrendelt. Een standaard rode drukknop mag dus nooit bij wijze van noodstop op een gele achtergrond worden geplaatst. Een noodstopknop dient eenvoudig met één handeling te bedienen te zijn. Bijvoorbeeld door de slag van een hand(palm). Een grotere diameter van de knop vergroot de zichtbaarheid en vergemakkelijkt de bediening.

 

4. Noodknop vergrendelmechanisme

 

Een noodstopknop heeft altijd een vergrendelmechanisme. Dat betekent dat de operator, na gebruik van de noodstopknop, actief de noodstopknop moet ontgrendelen. Pas als de noodstopknop is ontgrendeld kan met een normaal start-commando via de startknop de machine weer gestart worden. Het mag niet zo zijn dat de machine uit zichzelf start als de noodstopknop wordt ontgrendeld.

Een noodstopknop kan op drie manieren vergrendeld zijn, een draaiontgrendeling, een trekontgrendeling of een sleutelontgrendeling. Bij een sleutelontgrendeling mag de sleutel niet standaard in de knop zitten. Sleutel in de knop kan een gevaarlijke situatie opleveren als de knop in een noodsituatie gebruikt moet worden.

5. Noodstop drukknop, strengere regels

 

In de IEC 60947-5-5 en ISO 13850 normen staat waar de noodstopknoppen aan moeten voldoen. Het moet in ieder geval altijd direct duidelijk zijn waar een noodstopknop voor is. Vroeger werden noodstopknoppen wel eens voorzien van pijlen om de ontgrendelingsrichting aan te geven. Dit leidde tot verwarring omdat men in geval van nood dacht aan de knop te moeten draaien. Ook is er een richtlijn die stelt dat een noodstopknop geen sticker mag hebben met tekst of symbolen.

Ontgrendelingsrichting wordt nu vaak in reliëf aangegeven en valt daardoor minder op. En bestikkering mag wel, maar dan een etiket op het bedieningspaneel i.p.v. op de knop.

 

6. Noodstopknop afschermen, mag dat?

Een noodstopknop moet uiteraard eenvoudig te bedienen zijn in het geval van een noodsituatie. Echter, de norm geeft ook aan dat abusievelijk inschakelen hinderlijk kan zijn en daarom voorkomen moet worden. Het is daarom toegestaan om afschermingsvoorzieningen toe te passen, zolang die niet de veiligheidsfunctie van de noodstopknop in gevaar brengen. Dus ondanks de afscherming moet het voor de gebruiker mogelijk zijn in één handeling met de hand(palm) de knop te bedienen.

Hiervoor zijn verschillende afschermopties mogelijk. Deze zijn specifiek ontworpen voor verschillende modellen noodstopknop. Daarom passen ze perfect en bieden ze voldoende ruimte voor vrijwillige activering. Ook zijn er diverse beschermhoezen verkrijgbaar, die om de vuistslagknop kunnen worden geplaatst voor de bescherming tegen vuil en vocht. Erg handig voor toepassing in de food & beverage- of farmaceutische industrie.

7. Zijn gemonitorde contacten verplicht?

De norm schrijft voor dat zware schokken of slagen niet mogen leiden tot het verlies van de noodstopfunctie. De norm schrijft daarvoor echter geen technische oplossing voor. Een mogelijke oplossing is het plaatsen van gemonitorde contacten aan de binnenkant van de noodstopknop, maar dit is niet verplicht. Gemonitorde contacten zijn specifiek ontworpen om de machine te stoppen als de contacten van de bedieningsknop loskomen, bijvoorbeeld als gevolg van zware schokken een zware slag op de knop.

Een andere oplossing is een technisch ontwerp waardoor een mechanische scheiding tussen de contacten en de bediening wordt voorkomen. Alle contactelementen voor drukknoppen van Schneider Electric zijn voorzien van een metalen haakje waardoor de knop altijd goed vastzit aan de bevestigingskraag. De werking van deze methode wordt gegarandeert, ondanks invloeden als temperatuur of zware mechanische belasting. Het aanbod van Schneider Electric biedt ook een leeg dummycontact waarmee drie contacten op rij aan elkaar bevestigd kunnen worden. De kans dat er dusdanig veel kracht op komt te staan dat alle drie de contacten loskomen, is nagenoeg nihil. Wat het beste past bij uw situatie is wellicht een kwestie van voorkeur. Als u toch de voorkeur geeft aan gemonitorde contacten, biedt Schneider Electric uiteraard ook daarvoor een passende oplossing.

Schneider Electric biedt een ruim assortiment aan modulaire noodstopknoppen en oplossingen voor alle machinefuncties die voldoen aan de meest recente eisen. Deze zijn verkrijgbaar in diverse afmetingen en zijn voorzien van verschillende typen ontgrendelingsmechanismen. Aansluitend zijn er tal van accessoires leverbaar, waaronder (hangende) drukknopkasten, etiketten en veiligheidsbedieningen. Daarmee garandeert Schneider Electric een maximale veiligheid van uw assemblagelijn en machines.

8. Noodstopknop, een veilige oplossing

Afhankelijk van het veiligheidsrisico van uw toepassing wordt in het veiligheidscircuit een redundantie en een redundante afschakeling toegepast. Schneider Electric biedt een uitgebreid aanbod van veiligheidsbewakingsrelais voor de verschillende prestatieniveau’s. Deze zijn beter ondergebracht onder de familienaam Preventa, die voorziet in allerlei modules voor een verhoogde machineveiligheid. Zo zijn er naast relais onder andere ook veiligheidscontrollers en PLC’s van Preventa verkrijgbaar.

Voor het afschakelen van motoren biedt Schneider Electric lastscheiders, contactoren en andere motorstartcomponenten onder de naam TeSys. En Altivar frequentieregelaars bieden veelal de mogelijkheid voor een Safe Torque Off (STO), een functie waardoor bij een noodstop het koppel van de as wordt gehaald. In het detectiepakket vindt u ook oplossingen voor machineafschermingen, bijvoorbeeld door lichtschermen en hek-/luikvergrendeling en -bewaking.

Door de riante omvang van het aanbod, de modulariteit van de veiligheidssystemen en de interoperabele componenten kan Schneider Electric complete oplossingen bieden die perfect aansluiten bij uw situatie. Daarbij biedt Schneider Electric gebruikers ook het gemak van TVDA; Gecertificeerde voorgeproduceerde oplossingen die voor de gebruiker eenvoudig zijn toe te passen.

Machineveiligheid in de industrie

Machineveiligheid is een belangrijk thema. Niet alleen bij het ontwerpen en bouwen van machines, maar bijvoorbeeld ook bij de aanschaf en het verbouwen van machines.

Veilig werken in een industriële omgeving

Om medewerkers zo goed mogelijk te faciliteren, kunnen bedrijven investeren in persoonlijke beschermingsmiddelen en trainingen. Technische Unie heeft een breed aanbod aan artikelen en diensten die de veiligheid bevorderen.

De industriespecialist op het gebied van assortiment én kennis

Met een assortiment van ruim 1,5 miljoen artikelen, gekwalificeerde industriespecialisten en specifieke logistieke oplossingen als 2bin, spoedleveringen, vending solutions en kitting, zijn wij uw partner in de industrie.